Lubelski Klub Turystyczny

Region Lubelszczyzny

Ziemia łukowska i Lubartów

Północ regionu między Lublinem a Łukowem: pałac Zamoyskich w Kozłówce z zachowanymi wnętrzami i galerią socrealizmu, Lubartów z pałacem Sanguszków i bazyliką, Kock z pałacem i pamięcią o ostatniej bitwie kampanii wrześniowej, Łuków i okoliczne lasy. Najwygodniej jako wypad z Lublina na pół dnia lub dzień. Godziny wejść do pałacu w Kozłówce sprawdź przed wizytą.

Kozłówka i Lasy Kozłowieckie

Większość wycieczek zaczyna się w Kozłówce, najlepiej opisanym miejscu regionu. Barokowy pałac Bielińskich od 1799 roku należał do Zamoyskich, a wnętrza z przełomu XIX i XX wieku przetrwały wojnę, bo już jesienią 1944 roku urządzono tu muzeum. W zespole działa też otwarta w 1994 roku Galeria Sztuki Socrealizmu, pierwsza taka galeria w Polsce i w Europie. Historię pałacu i zasady zwiedzania znajdziesz na karcie Muzeum Zamoyskich w Kozłówce, a podział wizyty na pół dnia albo cały dzień w przewodniku Kozłówka: idealna wycieczka z Lublina.

Wokół pałacu rozciągają się Lasy Kozłowieckie, chronione od 1990 roku jako Kozłowiecki Park Krajobrazowy. Las pokrywa około 90 procent jego powierzchni, a teren jest równinny, więc spacer czy rower nie wymagają kondycji. Najcenniejszy fragment to rezerwat Kozie Góry, w którym rośnie drzewostan złożony z jednego gatunku dębu, bezszypułkowego, co na Lubelszczyźnie jest wyjątkiem. Według Zespołu Lubelskich Parków Krajobrazowych nieoficjalną wizytówką tych lasów są daniele, sprowadzone tu w latach 60. XX wieku. Więcej takich miejsc zbiera kategoria Przyroda.

Lubartów: od Lewartowa do miasta Sanguszków

Lubartów leży nad Wieprzem, około 27 km od Lublina, samochodem to mniej więcej pół godziny. Miasto założył w 1543 roku Piotr Firlej i od herbu rodu nazwał je Lewartowem. Pod koniec XVI wieku był to jeden z ośrodków kalwinizmu w Małopolsce, ze szkołą protestancką. Obecną nazwę miasto otrzymało w 1744 roku na prośbę Pawła Karola Sanguszki, który wywodził swój ród od Lubarta, syna Giedymina.

Sanguszkowie nadali miastu barokowy charakter, a pracował dla nich nadworny architekt Paweł Antoni Fontana. Przebudował dawną rezydencję Firlejów na pałac, który po pożarze w 1933 roku i zniszczeniach wojennych odbudowano w latach 1950-1970. Dziś mieszczą się w nim urzędy powiatowe, dlatego pałac oglądasz głównie z zewnątrz i od strony parku, w którym po wojnie częściowo odtworzono dawny ogród francuski.

Fontana zaprojektował też bazylikę św. Anny, wzniesioną w latach 1733-1738 z fundacji Pawła Karola Sanguszki. Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa to pierwszy z grupy późnobarokowych kościołów tego architekta, łączący układ centralny z podłużnym. Ten sam architekt i fundator stoją za kościołem kapucynów pw. św. Wawrzyńca z lat 1737-1741. Inne świątynie regionu znajdziesz w kategorii Zabytki sakralne.

Kock: pałac, bitwa i cadyk

Kock leży nad Tyśmienicą, niedaleko jej ujścia do Wieprza, około 50 km od Lublina. W XVIII wieku miasto należało do księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej. Dla niej Szymon Bogumił Zug przebudował dawną siedzibę Firlejów na klasycystyczny pałac z parkiem krajobrazowym i zaprojektował kościół Wniebowzięcia NMP z lat 1779-1782. W pałacu działa dom pomocy społecznej, więc zasady wejścia na teren sprawdź przed wizytą.

Na początku października 1939 roku pod Kockiem walczyła Samodzielna Grupa Operacyjna „Polesie” gen. Franciszka Kleeberga. Była to ostatnia bitwa regularnych oddziałów Wojska Polskiego w kampanii wrześniowej, a 6 października żołnierze złożyli broń. Generał zmarł w niewoli w 1941 roku, a w 1969 roku, w 30. rocznicę bitwy, jego szczątki złożono na cmentarzu wojennym w Kocku, wśród poległych żołnierzy. Starszą pamiątkę zostawił rok 1809, gdy pod Kockiem zginął pułkownik Berek Joselewicz; jego mogiła z obeliskiem stoi przy drodze do Białobrzegów.

W XIX wieku Kock był ważnym ośrodkiem chasydyzmu. Działał tu cadyk Menachem Mendel Morgenstern (1787-1859), założyciel kockiej dynastii chasydzkiej. Na cmentarzu żydowskim stoi ohel nad grobami cadyków z Kocka, odbudowany po zniszczeniach z czasów niemieckiej okupacji. Inne miejsca pamięci zbiera kategoria Historia i pamięć.

Łuków, Jata i sąsiedztwo

Do Łukowa masz z Lublina około 90 km, czyli półtorej godziny jazdy. W mieście zobacz kolegiatę Przemienienia Pańskiego, dawny kościół pijarów, budowany do 1762 roku według projektów Antonia Solariego i Pawła Antoniego Fontany. Warto zajrzeć też do dawnego kościoła bernardynów pw. Podwyższenia Krzyża Świętego. W dawnym konwikcie Szaniawskich mieści się Muzeum Regionalne; wystawy i godziny otwarcia sprawdź przed wizytą.

Na północny zachód od miasta leżą Lasy Łukowskie z rezerwatem Jata. Chroni on las o naturalnym charakterze z dużym udziałem jodły, która rośnie tu na północno-wschodniej granicy swojego zasięgu. Przez rezerwat prowadzi piesza ścieżka edukacyjna. Między Kockiem a Łukowem, już poza regionem, leży Radzyń Podlaski z pałacem Potockich, przebudowanym w połowie XVIII wieku przez Jakuba Fontanę dla Eustachego Potockiego, z rzeźbami Jana Chryzostoma Redlera. Stąd blisko na Południowe Podlasie.

Woda, rower i praktycznie

Latem przyda się jezioro Firlej przy drodze z Lubartowa do Kocka, z plażą i kąpieliskiem gminnego ośrodka sportu i rekreacji. Czy kąpielisko jest czynne i czy woda nadaje się do kąpieli, sprawdź przed wizytą. Rowerzyści mogą zacząć od leśnego parkingu Kopanina w Lasach Kozłowieckich, skąd prowadzi trasa wyznaczona przez Nadleśnictwo Lubartów; według nadleśnictwa ma dwie pętle, około 12 i 23 km, po drogach leśnych i asfaltowych. W lasach i nad wodą od wiosny do jesieni przydadzą się środek na komary i kleszcze oraz buty na piaszczyste drogi.

Linia kolejowa z Lublina do Łukowa prowadzi przez Lubartów, Parczew i Radzyń Podlaski, a do Kozłówki dojedziesz autobusem z przesiadką w Lubartowie; aktualny rozkład sprawdź przed wyjazdem. Region najwygodniej podzielić na dwa dni: Kozłówka i Lubartów oraz Kock z Łukowem. Z Lubartowa łatwo pojechać na wschód, na Polesie, co rozpisuje plan Kozłówka, Lubartów i Polesie, a inne kierunki opisuje przewodnik gdzie na wycieczkę z Lublina. Zacznij od Kozłówki rano, zanim zrobi się tłoczno.

Miejsca

Miejsca w regionie (1)

Pomysły na wyjazd

Plany z miejscami tego regionu

Z przewodnika

Artykuły o miejscach tego regionu

Co jeszcze w okolicy

Zobacz wszystkie pomysły na wyjazd