Lubelski Klub Turystyczny
MiasteczkaPrzyrodaKulinaria

Kazimierz Dolny i Nałęczów: gotowy plan na weekend

Sobota w Kazimierzu Dolnym: kamienice Przybyłów, spichlerze, Góra Trzech Krzyży i ślady malarzy. Niedziela w Nałęczowie: park zdrojowy, Chata Żeromskiego i miejsca Prusa. Między miasteczkami jest ok. pół godziny jazdy.

Redakcja LKT · 1 października 2026 · 5 min czytania

Kazimierz Dolny i Nałęczów dzieli ok. 20-25 km, czyli mniej więcej pół godziny jazdy, a mimo to mają zupełnie inne tempo. Kazimierz to kamień, Wisła i tłum na Rynku, Nałęczów to park, woda z pijalni i cisza literackich domów. Ten plan zakłada sobotę w Kazimierzu i niedzielę w Nałęczowie, z jednym noclegiem w którymś z nich. Opowiadamy po drodze, skąd wzięły się miejsca, które zobaczysz.

Sobota rano: Rynek, kamienice Przybyłów i fara

Zacznij wcześnie, zanim zapełnią się parkingi; gdzie zostawić auto i ile to kosztuje, rozpisaliśmy w tekście Kazimierz Dolny: gdzie zaparkować i jak dojechać. Na Rynku zatrzymaj się przy dwóch bogato zdobionych fasadach. To kamienice Przybyłów, które około 1615 roku zbudowali albo gruntownie przebudowali bracia Mikołaj i Krzysztof Przybyłowie. Każdy umieścił na swojej fasadzie patrona: stąd nazwy „Pod św. Mikołajem” i „Pod św. Krzysztofem”.

Bogactwo kupców miało jedno źródło: zboże. Kazimierz był portem, z którego ładunki spływały Wisłą do Gdańska, a najlepsze lata miasto przeżywało na przełomie XVI i XVII wieku. Ten złoty wiek przerwał najazd szwedzki w 1656 roku.

Z Rynku podejdź do fary św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja. Zajrzyj na chór muzyczny: po obu jego stronach są kartusze z napisem „ANNO” i datą „1620”, od której liczy się historię tutejszych organów. W 2020 roku obchodzono ich 400-lecie.

Sobota po południu: spichlerze, Góra Trzech Krzyży i malarze

Po obiedzie zejdź nad Wisłę. Spichlerze stoją wzdłuż rzeki, nie przy Rynku, i zbudowano je z miejscowego wapienia, nie z cegły. Urząd miasta proponuje płaski spacer „Szlakiem kazimierskich spichlerzy”: ul. Puławską na bulwar, dalej w górę Wisły, a z powrotem willową ul. Krakowską. Cała pętla ma ok. 6 km.

Przy ul. Krakowskiej, na południowym skraju miasta, jest dawny kamieniołom. Wapień, z którego budowano Kazimierz, wydobywano tu jeszcze w latach 80. XX wieku. Dziś to punkt widokowy.

Przed zachodem słońca wejdź na Górę Trzech Krzyży. Krzyże postawiono w 1708 roku na pamiątkę ofiar zarazy z początku XVIII wieku, a dzisiejsze pochodzą z XIX wieku. Z Rynku to 10-15 minut, końcówka po schodach, wstęp jest płatny.

Kazimierz przyciąga malarzy od ponad stu lat. Od 1923 roku Tadeusz Pruszkowski przywoził tu na letnie plenery studentów warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych. Z tych wyjazdów wyrosło Bractwo św. Łukasza, założone w 1925 roku, a jeden z jego twórców, Antoni Michalak, w 1929 roku osiadł w Kazimierzu na stałe. Z miastem związała się też pisarka Maria Kuncewiczowa: jej dom „Pod Wiewiórką”, zbudowany w 1936 roku według projektu Karola Sicińskiego, jest dziś literackim oddziałem Muzeum Nadwiślańskiego (godziny sprawdź przed wizytą). Wieczorem kup koguta kazimierskiego, drożdżowe pieczywo w kształcie koguta, które jest symbolem miasta.

Niedziela: Nałęczów, uzdrowisko z jedną specjalnością

Rano przejedź do Nałęczowa. Nazwa ma prosty rodowód: w 1751 roku Stanisław Małachowski kupił tutejsze dobra, leżące na gruntach Bochotnicy, i nazwał je od swojego herbu Nałęcz. Wody przebadał chemicznie w 1817 roku Celiński, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Uzdrowisko na dobre ruszyło jednak dopiero w drugiej połowie lat 70. XIX wieku, kiedy majątek wydzierżawiła spółka trzech lekarzy powracających z zesłania po powstaniu styczniowym: Fortunata Nowickiego, Wacława Lasockiego i Konrada Chmielewskiego. Pierwszy sezon z kuracjuszami przypadł na 1880 rok.

Zanim jednak przyjechali lekarze, majątek próbował zarabiać inaczej: Ludwik Małachowski postawił tu w 1849 roku cukrownię, która nie przyniosła spodziewanych zysków. Profil leczniczy jest tu jeden. Na oficjalnej liście kierunków leczniczych uzdrowisk Nałęczów jako jedyny ma wyłącznie choroby kardiologiczne i nadciśnienie. Spacer zacznij od Parku Zdrojowego i pijalni wód w przeszklonej palmiarni, a na deszcz zostaw sobie Termy Pałacowe.

Śladami Żeromskiego, Prusa i Sienkiewicza

Stefan Żeromski przyjechał do Nałęczowa w 1890 roku jako guwerner. Poznał tu Oktawię Rodkiewiczową, z którą ożenił się w 1892 roku, a samo uzdrowisko posłużyło mu za pierwowzór Cisów z „Ludzi bezdomnych”. Do uzdrowiska wrócił już jako znany pisarz. Na działce kupionej za honorarium za „Popioły” stanęła w 1905 roku jego Chata w stylu zakopiańskim. Projekt przygotował młody architekt Jan Koszczyc-Witkiewicz, brat stryjeczny Witkacego. Architekt w 1908 roku poślubił pasierbicę pisarza, Henrykę, a później zaprojektował też mauzoleum Adama, jedynaka Żeromskich, który zmarł na gruźlicę w 1918 roku. W Chacie Żeromski ukończył „Dzieje grzechu”, a 17 czerwca 1928 roku otwarto w niej muzeum.

Las znał nie tylko z okna Chaty. W „Puszczy jodłowej” wspominał młodość w Górach Świętokrzyskich, kiedy tropił rogacze, lisy i zające: „Byłem myśliwcem i rybakiem”. W tym samym zdaniu przyznaje z autoironią, że więcej było w tym tytułu niż upolowanej zwierzyny.

Bolesław Prus przyjeżdżał do Nałęczowa od 1882 roku i bywał tu do ostatnich lat życia. Dołożył się do wykończenia Ochronki, budynku w stylu zakopiańskim zaprojektowanego przez tego samego Koszczyca-Witkiewicza. Od grudnia 2017 roku w Ochronce mieści się muzeum jego imienia, przeniesione tu z Pałacu Małachowskich.

Do Żeromskich, do willi „Oktawia”, przyjeżdżała w gościnę Zofia Nałkowska. Henryk Sienkiewicz też należał do gości uzdrowiska. Był zapalonym myśliwym, a na początku 1891 roku wyruszył do Afryki Wschodniej. Z tej podróży powstały „Listy z Afryki”.

Muzeum Narodowe w Lublinie, które prowadzi oba nałęczowskie muzea, przygotowuje dla nich nowy budynek z wystawami o Żeromskim i Prusie. Do czasu zakończenia inwestycji godziny i dostępność Chaty oraz muzeum Prusa sprawdź przed wizytą.

Praktycznie: nocleg i dojazd

Z Lublina do Kazimierza jedzie się ok. godziny, a do Nałęczowa ok. pół godziny. Bez samochodu ten plan jest trudniejszy, niż wygląda na mapie. Kazimierz nie ma kolei, a według rozkładu publikowanego przez urząd miasta (stan na 30.10.2026) bus z Kazimierza do Nałęczowa przez Rzeczycę kursuje tylko od poniedziałku do piątku. W weekend połączysz oba miasteczka przez Puławy: z Kazimierza autobusem linii 12 albo busem do Puław, a stamtąd pociągiem do stacji Nałęczów, która leży na linii kolejowej z Puław do Lublina. Peron dzielą jednak od uzdrowiskowego centrum ok. 4 km, więc ostatni odcinek trzeba czymś dojechać. Rozkłady sprawdź przed wizytą.

Jeśli masz auto, prościej jest spać w Nałęczowie i do Kazimierza dojechać w sobotę rano. Jeśli podróżujesz komunikacją, wygodniej nocować w Kazimierzu, bo busy do Lublina i Puław odjeżdżają spod samego centrum.

Krótsze opisy obu miejsc znajdziesz na stronach Kazimierz Dolny i Nałęczów, a wersję z noclegiem w uzdrowisku i rozpiską godzin w pomyśle Weekend w Kazimierzu Dolnym i Nałęczowie.

Najczęstsze pytania

Czy warto przyjechać poza sezonem?

Tak, Kazimierz jesienią i zimą jest spokojny, a światło nad Wisłą równie dobre. Część lokali bywa wtedy zamknięta w tygodniu.

Miejsca z tego tekstu

Pomysły na wyjazd

Więcej z przewodnika

Co jeszcze w okolicy

Miejsca

Zobacz wszystkie pomysły na wyjazd