Lubelski Klub Turystyczny

Powiśle i Kazimierz Dolny · Nałęczów

Nałęczów

Uzdrowisko w dolinie Bystrej z parkiem zdrojowym, pijalnią wód, Pałacem Małachowskich oraz muzeami Prusa i Żeromskiego. Spokojniejsza alternatywa dla sąsiedniego Kazimierza.

MiasteczkaPrzyrodaHistoria i pamięćBezpłatneZ dziećmiZ psemDostępne dla osób z niepełnosprawnościamiParking

Dlaczego warto?

Nałęczów to przede wszystkim park: staw z wyspą, stare drzewa, aleje i pijalnia, w której można spróbować miejscowej wody. Miejsce na powolny spacer, nie na odhaczanie zabytków. Dla zainteresowanych literaturą: Muzeum Bolesława Prusa w budynku Ochronki i Muzeum Stefana Żeromskiego w jego Chacie. Oba to oddziały Muzeum Narodowego w Lublinie, obecnie nieczynne do odwołania (stan na 31.10.2026), więc przed wizytą sprawdź komunikaty na mnwl.pl. Nałęczów leży ok. pół godziny jazdy od Kazimierza Dolnego; dobrze działa jako baza noclegowa, gdy w Kazimierzu jest drogo i głośno.

O miejscu

Nałęczów to miejsce, gdzie polska kardiologia spotyka się z literaturą, a lecznicze źródła biją w cieniu starych drzew Parku Zdrojowego. Na oficjalnej liście kierunków leczniczych uzdrowisk jako jedyny ma tylko jeden: choroby kardiologiczne i nadciśnienie. Leczy się tu chorobę wieńcową i nadciśnienie, prowadzi się rehabilitację po zawale, a uzdrowisko ma też własny szpital kardiologiczny. Do parku przyjeżdżają jednak także ci, którzy chcą po prostu odetchnąć od miejskiego gwaru.

Od Małachowskich do lekarzy-sybiraków

Nazwa ma prosty rodowód. W 1751 roku dobra leżące na gruntach Bochotnicy kupił Stanisław Małachowski, a nową nazwę dał im od swojego herbu Nałęcz. W latach 70. XVIII wieku zbudował tu pałac według projektu Ferdynanda Naxa. Z tego samego okresu pochodzi park.

Lecznicze właściwości tutejszych wód odkryto na początku XIX wieku, a w 1817 roku profesor Celiński z Uniwersytetu Warszawskiego przeprowadził ich analizę chemiczną. Małachowscy zbudowali wtedy Stare Łazienki, budynek przeznaczony na zabiegi. Po zniszczeniach z czasu powstania listopadowego próbowali ratować finanse produkcją cukru: w 1849 roku Ludwik Małachowski uruchomił cukrownię, a buraki przerabiano m.in. w pomieszczeniach dawnych łazienek. Interes się nie udał i majątek sprzedano.

Uzdrowisko wskrzesili dopiero pod koniec lat 70. XIX wieku trzej lekarze-sybiracy, zesłańcy po powstaniu styczniowym: Fortunat Nowicki, Wacław Lasocki i Konrad Chmielewski. Zawiązali spółkę i wydzierżawili majątek, a pierwsi kuracjusze przyjechali w 1880 roku. To oni nadali Nałęczowowi charakter, który przetrwał do dziś: miejsca leczenia, ale też spotkań inteligencji i artystów. Prawa miejskie Nałęczów uzyskał dopiero w 1963 roku.

Park Zdrojowy i uzdrowisko

Park, założony przez Małachowskich w XVIII wieku, to najważniejszy powód przyjazdu. Jego środek zajmuje staw na Bochotniczance z Wyspą Miłości, na którą prowadzi mostek. W przeszklonej palmiarni w centralnej części parku działa pijalnia, w której można spróbować miejscowej wody. Nieopodal stoją Pałac Małachowskich i Stare Łazienki.

Uzdrowisko działa przez cały rok. Do Uzdrowiska Nałęczów należą m.in. Termy Pałacowe z hotelem, SPA i basenem oraz Kompleks Wodny Atrium w parku, z basenem czynnym codziennie. Na deszczowy dzień to najprostsza alternatywa dla spaceru.

Śladami Żeromskiego i Prusa

Stefan Żeromski przyjechał do Nałęczowa w 1890 roku jako guwerner. Poznał tu Oktawię z Radziwiłłowiczów Rodkiewiczową, z którą ożenił się w 1892 roku, a samo uzdrowisko posłużyło mu za pierwowzór Cisów z „Ludzi bezdomnych”. Z nałęczowskiego okresu pochodzi też „Siłaczka”.

Do uzdrowiska wrócił już jako znany pisarz. Za honorarium za „Popioły” stanęła tu w 1905 roku jego Chata w stylu zakopiańskim, zaprojektowana przez Jana Koszczyca-Witkiewicza, bratanka Stanisława Witkiewicza, a więc kuzyna Witkacego. Architekt związał się z rodziną pisarza także prywatnie: w 1908 roku poślubił Henrykę Rodkiewiczównę, pasierbicę Żeromskiego. Zaprojektował też mauzoleum Adama, jedynego syna pisarza, który zmarł w 1918 roku na gruźlicę, chorobę, z którą sam Stefan zmagał się przez całe życie. Mauzoleum stoi w ogrodzie przy Chacie, a szczątki Adama złożono w nim w 1922 roku. W Chacie Żeromski ukończył „Dzieje grzechu”, a 17 czerwca 1928 roku, z inicjatywy Oktawii Żeromskiej, otwarto w niej muzeum.

Bolesław Prus przyjechał do Nałęczowa po raz pierwszy w 1882 roku jako kuracjusz i bywał tu na letnich pobytach do 1910 roku. Dołożył się do wykończenia Ochronki, budynku w stylu zakopiańskim zaprojektowanego przez tego samego Koszczyca-Witkiewicza. Od grudnia 2017 roku w Ochronce, przy ul. Stanisława Augusta Poniatowskiego 39, mieści się muzeum jego imienia, przeniesione tu z Pałacu Małachowskich. Do gości uzdrowiska należał też Henryk Sienkiewicz.

Oba muzea są oddziałami Muzeum Narodowego w Lublinie i są nieczynne do odwołania, Muzeum Prusa z powodu prac konserwatorskich (stan na 31.10.2026). Przed wizytą sprawdź komunikaty na mnwl.pl.

Okolica i pora wizyty

Z Lublina to ok. 30 km, czyli ok. 35 minut jazdy. Pociągiem dojedziesz do stacji Nałęczów, ale leży ona ok. 4 km od centrum uzdrowiska. Do Kazimierza Dolnego jest ok. 20-25 km, mniej więcej pół godziny samochodem. W pobliskiej Wąwolnicy stoi sanktuarium Matki Bożej Kębelskiej z gotycką figurą z XV wieku, koronowaną w 1978 roku. Według tradycji Maryja objawiła się w 1278 roku w Kęble, w czasie najazdu tatarskiego.

Na spacer po parku najlepsza jest pora od wiosny do jesieni, ale do Nałęczowa można przyjechać o każdej porze roku: uzdrowisko i basen działają także zimą. Gotowy układ dwóch dni z Kazimierzem znajdziesz w pomyśle Weekend w Kazimierzu Dolnym i Nałęczowie i w przewodniku Kazimierz Dolny i Nałęczów: gotowy plan na weekend. Inne kierunki na jeden dzień z Lublina zebraliśmy w tekście Gdzie na wycieczkę z Lublina: 10 kierunków, a o całej okolicy przeczytasz na stronie regionu Powiśle i Kazimierz Dolny.

Przed wizytą

Godziny pijalni i muzeów: sprawdź przed wizytą.

Gdzie to jest

Otwórz w OpenStreetMap

Najczęstsze pytania

Jak dojechać do Nałęczowa z Lublina?

Samochodem to ok. 30 km, czyli ok. 35 minut jazdy. Pociągiem dojedziesz do stacji Nałęczów na linii Lublin - Warszawa, ale stacja leży ok. 4 km od centrum uzdrowiska, więc na miejscu trzeba jeszcze podjechać. Rozkład pociągów i autobusów sprawdź przed wizytą.

Ile czasu zarezerwować na Nałęczów?

Na Park Zdrojowy, pijalnię wód z palmiarnią i spacer po centrum uzdrowiska wystarczy pół dnia. Na pobyt leczniczy uzdrowisko przyjmuje gości na dłuższe turnusy.

Gdzie zaparkować w Nałęczowie?

Oficjalnego wykazu parkingów z cenami nie znaleźliśmy ani na stronie gminy, ani uzdrowiska, więc lokalizacje i opłaty sprawdź przed wizytą.

Co w Nałęczowie przygotowano dla dzieci?

W Parku Zdrojowym działa Kompleks Wodny Atrium z basenem Aquatonic o powierzchni 300 m², torami do pływania i sztuczną rzeką. Basen jest czynny codziennie w godz. 9-21 (ostatnie wejście o 20.00), a dzieci do lat 5 wchodzą bezpłatnie (stan na 30.10.2026).

Czy muzea Żeromskiego i Prusa w Nałęczowie są otwarte?

Nie, oba oddziały Muzeum Narodowego w Lublinie są nieczynne do odwołania, a Muzeum Bolesława Prusa zamknięto z powodu prac konserwatorskich (stan na 30.10.2026). Przed wyjazdem sprawdź komunikaty na mnwl.pl.

Czy do Nałęczowa warto przyjechać zimą?

Tak, uzdrowisko działa przez cały rok, a basen w Kompleksie Wodnym Atrium jest czynny codziennie. Godziny pijalni wód sprawdź przed wizytą.

Pomysły na wyjazd z tym miejscem

Z przewodnika

Zobacz też

Źródła i weryfikacja