Lubelski Klub Turystyczny

Powiśle i Kazimierz Dolny · Kazimierz Dolny

Kazimierz Dolny

Renesansowe miasteczko nad Wisłą: Rynek ze studnią, kamienice Przybyłów, spichlerze nad rzeką, ruiny zamku z basztą i Góra Trzech Krzyży, a na obrzeżach lessowe wąwozy.

Dlaczego warto?

Kazimierz jest piękny i wie o tym, w ciepłe weekendy bywa zatłoczony. Przyjedź w tygodniu albo poza latem, a dostaniesz to, za co lubią go malarze: światło nad Wisłą, kamienice z attykami, spichlerze nad rzeką. Poza Rynkiem warto: wejść na Górę Trzech Krzyży i do ruin zamku (widok na Wisłę i miasteczko), przejść wąwozem Korzeniowy Dół, zajrzeć do fary z organami z 1620 roku. Janowiec po drugiej stronie Wisły to dobre przedłużenie dnia, ale prom kursuje tylko przy odpowiednim stanie rzeki: wiosną 2026 roku przeprawę wstrzymano z powodu niskiej wody. Bez promu jedzie się przez most w Puławach.

O miejscu

Kazimierz Dolny to miasto, które przez wieki żyło z Wisły, zboża i kamienia, a dziś żyje z turystyki i sztuki. Leży w granicach Kazimierskiego Parku Krajobrazowego i od ponad stu lat przyciąga nie tylko turystów, ale też artystów, którzy znaleźli tu swoje miejsce na ziemi.

Port zbożowy i złoty wiek

Historia Kazimierza wiąże się nierozerwalnie z handlem wiślanym. Miasto było ważnym portem zbożowym: zboże spławiano stąd Wisłą do Gdańska, a bogaci kupcy wznieśli spichlerze nad rzeką i kamienice przy Rynku, które przetrwały do dziś. Najlepsze lata Kazimierz przeżywał na przełomie XVI i XVII wieku. Ten złoty wiek przerwał najazd szwedzki w 1656 roku.

Budulec był pod ręką. Z okolicznych wzgórz przez stulecia wydobywano wapień, z którego stawiano kazimierskie domy i spichlerze. W dawnym kamieniołomie przy ul. Krakowskiej, na południowym skraju miasta, pracowano jeszcze w latach 80. XX wieku, a dziś jest tam punkt widokowy. W 1994 roku Kazimierz Dolny uznano za pomnik historii.

Co zobaczyć w miasteczku

Spacer zacznij od Rynku. Stoi na nim studnia nakryta drewnianym daszkiem: pochodzi z XIX wieku, a obecny kształt nadał jej w 1913 roku Jan Koszczyc-Witkiewicz, ten sam architekt, który zaprojektował Chatę Żeromskiego w Nałęczowie. W pierzei zwracają uwagę dwie bogato zdobione fasady. To kamienice Przybyłów, które około 1615 roku zbudowali albo gruntownie przebudowali bracia Mikołaj i Krzysztof Przybyłowie. Od patronów umieszczonych na fasadach nazywa się je „Pod św. Mikołajem” i „Pod św. Krzysztofem”.

Z Rynku podejdź do fary św. Jana Chrzciciela i św. Bartłomieja. Na chórze muzycznym są kartusze z napisem „ANNO” i datą „1620”, od której liczy się historię tutejszych organów. Ich 400-lecie obchodzono w 2020 roku.

Przy ul. Senatorskiej stoi kamienica Celejowska, nazwana od Bartłomieja Celeja, dla którego ją wzniesiono. Mieści oddział Muzeum Nadwiślańskiego, utworzonego w 1963 roku. W Kazimierzu muzeum prowadzi też m.in. Muzeum Sztuki Złotniczej, Dom Kuncewiczów i Muzeum Przyrodnicze, które zajmuje spichlerz Ulanowski przy ul. Puławskiej. Przy Małym Rynku stoi synagoga z drugiej połowy XVIII wieku. Należy do Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie, a w środku można obejrzeć wystawę poświęconą kazimierskim Żydom.

Nad miastem górują ruiny zamku z XIV-XVI wieku i baszta z przełomu XIII i XIV wieku. Z obu widać Wisłę i dachy miasteczka. Drugi punkt widokowy to Góra Trzech Krzyży. Krzyże postawiono tu w 1708 roku na pamiątkę ofiar zarazy z początku XVIII wieku, a dzisiejsze pochodzą z XIX wieku. Z Rynku idzie się 10-15 minut, końcówka prowadzi po schodach, a wstęp jest płatny.

Spichlerze stoją wzdłuż Wisły, nie przy Rynku, i zbudowano je z miejscowego wapienia. Urząd miasta proponuje płaską pętlę „Szlakiem kazimierskich spichlerzy”: ul. Puławską na bulwar, dalej w górę Wisły i z powrotem ul. Krakowską, razem ok. 6 km. W sezonie z Kazimierza wypływają też statki na rejsy po Wiśle.

Miasto malarzy

W XX wieku Kazimierz stał się kolonią artystyczną, związaną przede wszystkim z malarzami. Od 1923 roku Tadeusz Pruszkowski przywoził tu na letnie plenery studentów warszawskiej Szkoły Sztuk Pięknych. W 1925 roku razem z nimi założył Bractwo św. Łukasza, a jeden z założycieli, Antoni Michalak, w 1929 roku osiadł w Kazimierzu na stałe. Obrazy inspirowane wąskimi uliczkami, wapiennymi wzgórzami i Wisłą stworzyły miastu legendę „miasta artystów”.

Z Kazimierzem związała się też pisarka Maria Kuncewiczowa. Jej dom „Pod Wiewiórką”, zbudowany w 1936 roku według projektu Karola Sicińskiego, jest dziś literackim oddziałem Muzeum Nadwiślańskiego. W sierpniu w Kazimierzu odbywa się Festiwal Filmu i Sztuki Dwa Brzegi. Przed wyjazdem kup koguta kazimierskiego, drożdżowe pieczywo w kształcie koguta, które jest symbolem miasta.

Wąwozy, Janowiec i pora wizyty

Kazimierski Park Krajobrazowy, utworzony w 1979 roku jako pierwszy w województwie lubelskim, chroni lessowe wąwozy wokół miasta. Najbardziej znany jest Korzeniowy Dół, głębocznica, czyli dawna droga wcięta w less, ze ścianami oplecionymi odsłoniętymi korzeniami drzew. Prowadzi przez niego ścieżka dydaktyczna parku. Po deszczu jest tu ślisko, więc przydadzą się buty z bieżnikiem.

Ok. 4 km od Kazimierza, w Bochotnicy, na zalesionym wzgórzu stoją ruiny zamku z XIV wieku. Po drugiej stronie Wisły leży Janowiec z ruinami zamku Firlejów, który zaczęto budować w 1508 roku. Prom do Janowca kursuje sezonowo i tylko przy odpowiednim stanie rzeki: wiosną 2026 roku przeprawę wstrzymano z powodu niskiej wody. Bez promu trzeba objechać przez most w Puławach. Janowiec opisujemy w przewodniku Gdzie na wycieczkę z Lublina: 10 kierunków.

W ciepłe weekendy i w czasie dużych imprez Kazimierz bywa zatłoczony, więc przyjedź rano. Na Rynku parkować nie wolno. Lokalizacje i ceny parkingów oraz dojazd autobusem z Puław zebraliśmy w tekście Kazimierz Dolny: gdzie zaparkować i jak dojechać. Spokojniej jest w tygodniu i poza latem.

Z Lublina jedzie się ok. godziny. Na drugi dzień wybierz się do uzdrowiskowego Nałęczowa, ok. pół godziny jazdy. Oba miasteczka łączy pomysł Weekend w Kazimierzu Dolnym i Nałęczowie, a rozpisany plan znajdziesz w przewodniku Kazimierz Dolny i Nałęczów: gotowy plan na weekend. Więcej miejsc w okolicy opisuje region Powiśle i Kazimierz Dolny.

Przed wizytą

Prom do Janowca kursuje sezonowo i tylko przy odpowiednim stanie Wisły; wiosną 2026 roku przeprawę wstrzymano z powodu niskiej wody, więc przed wyjazdem sprawdź, czy działa.

Gdzie to jest

Otwórz w OpenStreetMap

Najczęstsze pytania

Ile dni na Kazimierz?

Samo miasteczko: jeden dzień. Z Nałęczowem i Janowcem: spokojny weekend.

Pomysły na wyjazd z tym miejscem

Z przewodnika

Zobacz też

Źródła i weryfikacja