Lubelski Klub Turystyczny

Lublin i okolice · Lublin

Zamek Lubelski i Kaplica Trójcy Świętej

Muzeum Narodowe w Lublinie na wzgórzu zamkowym, a w nim gotycka kaplica z bizantyńsko-ruskimi freskami z 1418 roku, jeden z najcenniejszych zabytków malarstwa średniowiecznego w Polsce.

Dlaczego warto?

Kaplica Trójcy Świętej to powód, dla którego warto wejść na zamek nawet w krótkiej wizycie w Lublinie. Freski fundacji Władysława Jagiełły pokrywają całe wnętrze; zwiedza się je w małych grupach, o wyznaczonych godzinach, w półmroku. Zostaje w pamięci. Reszta zamku to muzeum z ekspozycjami sztuki i historii oraz donżon, najstarsza budowla w mieście. Z dziedzińca i okolic wzgórza jest dobry widok na starówkę.

O miejscu

Na wzgórzu, na którym stoi zamek, ludzie mieszkali na długo przed pierwszymi murami. Już w XII wieku działał tu drewniano-ziemny gród, siedziba kasztelana. Murowaną warownię postawiono za panowania Kazimierza Wielkiego, w XIV stuleciu, a około 1520 roku Zygmunt Stary zaczął przebudowywać ją na renesansową rezydencję, sprowadzając włoskich mistrzów z Krakowa. W 1569 roku w murach zamku obradował sejm, który połączył Koronę i Wielkie Księstwo Litewskie w Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Wojny i pożary drugiej połowy XVII wieku zamieniły rezydencję w ruinę. Przetrwały tylko dwie najstarsze budowle: kaplica i wieża.

Kaplica Trójcy Świętej: gotyk pokryty malowidłami ze Wschodu

Z zewnątrz kaplica wygląda jak niewielki gotycki kościół z czasów Kazimierza Wielkiego. Wnętrze ma dwie kondygnacje. W górnej nawie gwiaździste sklepienie opiera się na jednym ośmiobocznym filarze, a ściany, łuki i sam filar pokrywają malowidła bizantyńsko-ruskie zamówione przez Władysława Jagiełłę. Król miał z Lublinem szczególny związek: w 1386 roku to właśnie tutaj zjazd szlachty poparł jego wybór na króla Polski i męża Jadwigi.

Datę zakończenia prac podaje zachowany fragment inskrypcji fundacyjnej w języku cerkiewnosłowiańskim: 10 sierpnia 1418 roku, dzień świętego Wawrzyńca. Malarze zostawili też swoje imiona. Całością kierował mistrz Andrzej, a podczas konserwacji odczytano jeszcze imiona Kuryły (Cyryla) i Juszki. Szukaj na ścianach fundatora: w kaplicy są dwa portrety Jagiełły, w tym konny.

Zwróć uwagę na obudowę schodów. W 1569 roku ktoś z uczestników sejmu wydrapał tam łaciński napis „unia facta est cum Ducatus Lytwanie”, czyli „zawarto unię z Księstwem Litewskim”. Malowidła przez wieki kryła pobiała. W 1899 roku lubelski malarz Józef Smoliński zauważył pod odpadającym tynkiem fragment sceny przy schodach na emporę. Pierwsze prace konserwatorskie ruszyły w 1917 roku, ostatnie zakończono w 1997 roku i od tego czasu kaplica jest otwarta dla zwiedzających. Razem z pomnikiem Unii Lubelskiej na placu Litewskim i kościołem dominikanów kaplica nosi Znak Dziedzictwa Europejskiego jako jedno z miejsc związanych z unią.

Donżon: najstarsza budowla wzgórza

Wieża powstała prawdopodobnie w drugiej połowie XIII wieku, więc jest starsza od murowanego zamku. Ma trzy kondygnacje nad ziemią i jedną pod ziemią, a mury grube do 3,5 metra. Dolna część jest z kamienia, górna z cegły. W środku, w grubości muru, biegnie spiralna klatka schodowa. W wieży trzymano też więźniów: na ceglanych ścianach przetrwały napisy wyryte przez więźniów na początku XVII wieku. Taras widokowy na szczycie udostępniono w 2012 roku. W złą pogodę muzeum może zamknąć wieżę.

Więzienie na wzgórzu: 1826-1954

Gmach, który widzisz z placu Zamkowego, nie jest średniowieczny. W latach 1824-1826, z inicjatywy Stanisława Staszica i według projektu Jana Stompfa, stanął tu neogotycki budynek więzienia kryminalnego Królestwa Kongresowego, który objął kaplicę i donżon. Za zaborów więziono tu m.in. powstańców styczniowych. W czasie okupacji niemieckiej przez cele przeszło ok. 40 tysięcy osób. 22 lipca 1944 roku, gdy Niemcy opuszczali Lublin, zamordowano na zamku około 300 więźniów. W latach 1944-1954 działało tu więzienie polityczne podległe najpierw władzom sowieckim, a potem Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Przeszło przez nie ponad 30 tysięcy ludzi, zapadło 515 wyroków śmierci, a 180 wykonano na miejscu. Wystawa o dziejach więzienia na zamku, od średniowiecza do 1954 roku, mieści się w donżonie.

Muzeum Narodowe: co obejrzeć i jak zaplanować wizytę

Muzeum wprowadziło się na zamek w połowie lat 50. XX wieku, po likwidacji więzienia. W Galerii Malarstwa Polskiego XIX i XX wieku wisi „Unia Lubelska” Jana Matejki, namalowana w 1869 roku na 300. rocznicę unii. Matejko pokazał na nim zaprzysiężenie unii. W zbiorach muzeum są też prace Jacka Malczewskiego i Stanisława Wyspiańskiego. Na kaplicę, wieżę i ekspozycje stałe zarezerwuj 2-3 godziny.

Godziny otwarcia (stan na 30.10.2026, według zamek-lublin.pl) w sezonie zimowym, od października do marca: ekspozycje stałe od wtorku do czwartku i w niedzielę 9:00-17:00, w piątek i sobotę 9:00-18:00, w poniedziałek zamknięte. Kaplica jest otwarta codziennie 9:00-17:00, w piątek i sobotę do 18:00. Wieża działa codziennie 9:00-19:00. Od kwietnia do września kaplica i ekspozycje są otwarte godzinę dłużej, a wieża do 20:00.

Bilety (stan na 30.10.2026): zbiorczy na ekspozycje stałe, kaplicę i wieżę kosztuje 40 zł (ulgowy 30 zł) i kupisz go tylko w kasie muzeum. Sama kaplica to 20 zł (15 zł), wieża z tarasem 10 zł (8 zł). Do kaplicy wchodzi się o pełnych godzinach, a ze względów konserwatorskich limit wynosi 60 osób na godzinę, więc w weekend kup wejście z wyprzedzeniem. Grupy powyżej 10 osób muszą zrobić rezerwację. Zdjęcia zrobisz tylko na własny użytek, bez lampy błyskowej i statywu. Ceny i godziny sprawdź przed wizytą, bo muzeum ogłasza też czasowe zamknięcia galerii.

Do Muzeum Narodowego w Lublinie należy także Muzeum Stefana Żeromskiego w Nałęczowie, a bilet zbiorczy „Zamek + Oddziały” kosztuje 50 zł (40 zł). Ze wzgórza do Bramy Grodzkiej i dalej na Stare Miasto w Lublinie idzie się kilka minut. Jak połączyć zamek z podziemiami, Trybunałem Koronnym i Majdankiem, podpowiada przewodnik Co zobaczyć w Lublinie, a rozkład całego dnia znajdziesz w pomyśle Lublin na jeden dzień.

Przed wizytą

Sprawdź dostępność biletów do kaplicy online. Fotografowanie wewnątrz kaplicy bywa ograniczone.

Gdzie to jest

ul. Zamkowa 9, 20-117 Lublin, Lublin

Otwórz w OpenStreetMap

Najczęstsze pytania

Czy można wejść do kaplicy bez biletu na muzeum?

Bilety na kaplicę i na ekspozycje muzealne są zwykle osobne lub łączone, sprawdź przed wizytą w kasie lub online.

Pomysły na wyjazd z tym miejscem

Z przewodnika

Zobacz też

Źródła i weryfikacja