Lubelski Klub Turystyczny

Roztocze · Zwierzyniec

Zwierzyniec

Miasteczko u bram Roztoczańskiego Parku Narodowego: barokowy „kościółek na wodzie”, zabytkowy browar z 1806 roku, Stawy Echo z ostoją koników polskich i początek wielu ścieżek oraz szlaków parku.

MiasteczkaPrzyrodaKulinariaBezpłatneZ dziećmiZ psemParkingRowerem

Dlaczego warto?

Zwierzyniec to wygodna baza na Roztocze: są tu noclegi i wypożyczalnie rowerów, a w zabytkowej części miasta, przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym, zaczynają się ścieżki Roztoczańskiego Parku Narodowego do Stawów Echo i na Bukową Górę. Barokowy kościół św. Jana Nepomucena stoi na wyspie Stawu Kościelnego, a browar z 1806 roku, który warzy piwo do dziś, przypomina o gospodarce Ordynacji Zamojskiej.

O miejscu

Zwierzyniec to miasto-ogród nad Wieprzem, w którym mieści się dyrekcja Roztoczańskiego Parku Narodowego. Prawa miejskie otrzymał dopiero 1 stycznia 1990 roku, ale jego historia sięga końca XVI wieku.

Od zwierzyńca do miasta

Nazwa miejscowości pochodzi od zwierzyńca myśliwskiego, który w 1593 roku założył kanclerz Jan Zamoyski, twórca Ordynacji Zamojskiej. Był to ogrodzony teren, w którym trzymano zwierzynę na polowania zamojskich magnatów i ich gości. W drugiej połowie XVII wieku otaczał go drewniany parkan długości ok. 30 km. W latach 1780-1806 żyły w nim tarpany, dzikie konie, których potomkowie posłużyli później do wyhodowania konika polskiego. Obok zwierzyńca powstał drewniany dwór Zamoyskich z ogrodami i układem wodnym, w którym bywali m.in. królowie Władysław IV i Jan Kazimierz.

Barokowy kościół pw. św. Jana Nepomucena wzniesiono w latach 1741-1747 na wyspie sztucznego stawu. Ufundował go ordynat Tomasz Antoni Zamoyski wraz z żoną Teresą. Sam staw z wyspami jest starszy: powstał w XVII wieku za III ordynata Jana „Sobiepana” Zamoyskiego, a tradycja łączy stojący dawniej na wodzie pawilon z jego żoną Marysieńką, późniejszą żoną króla Jana III Sobieskiego. Wnętrze kościoła zdobią polichromie przypisywane Łukaszowi Smuglewiczowi, a do świątyni na wyspie Stawu Kościelnego prowadzi most.

Po 1821 roku, gdy Zamość przeszedł na własność państwa, do Zwierzyńca przeniósł się cały Zarząd Ordynacji Zamojskiej. Jego biura mieściły się w klasycystycznych oficynach, które dziś zajmuje szkoła. Osada stała się ośrodkiem urzędniczym i przemysłowym, z browarem, gorzelnią i zakładem mechanicznym, i zachowała ten charakter aż do końca ordynacji w 1944 roku. W latach 1880-1890 powstał Pałac Plenipotenta, siedziba pełnomocnika ordynacji. Dziś pałac jest siedzibą dyrekcji parku, utworzonego w 1974 roku. Na przełomie lat 20. i 30. XX wieku wyrosła dzielnica Borek z kilkudziesięcioma drewnianymi domami. Podczas niemieckich wysiedleń Zamojszczyzny w latach 1942-1943 w Zwierzyńcu działał obóz przejściowy, w którym gromadzono wysiedlonych, także rodziny z dziećmi, i przeprowadzano selekcje.

Spacer po miasteczku

Zabytki dawnego zespołu ordynackiego leżą blisko siebie, więc spacer najlepiej zacząć od kościoła na wodzie. Obok rozciąga się park Zwierzyńczyk, założenie dawnej willi Zamoyskich z odtworzonym kanałem i stawami, otwarte po rewaloryzacji w 2012 roku. Niedaleko stoi browar z 1806 roku, który warzy piwo do dziś, obecnie w ramach spółki Perła Browary Lubelskie. Co roku w sierpniu miasteczko gości festiwal Letnia Akademia Filmowa.

W zabytkowej części miasta działa też Ośrodek Edukacyjno-Muzealny parku z wystawą stałą „W krainie jodły, buka i tarpana”. W punkcie informacji turystycznej przy ośrodku kupisz kartę wstępu na płatne trasy parku, a przy samym ośrodku zaczynają się ścieżki po wydmie do Stawów Echo i na Bukową Górę.

Stawy Echo i koniki polskie

Ścieżka po wydmie, długości 1,7 km, prowadzi od ośrodka do Stawów Echo. To cztery sztuczne, płytkie stawy założone w latach 1929-1934 w zlewni potoku Świerszcz; największy od lat służy jako kąpielisko. Przy stawach leży ogrodzona ostoja koników polskich, licząca ok. 180 ha. Park hoduje te konie od 1982 roku, a stado bywa widoczne z plaży, ze ścieżki po wydmie i z platformy widokowej w osadzie Rybakówka. Koniki mają zwykle myszatą maść i czarną pręgę wzdłuż grzbietu. Karta wstępu obowiązuje tylko na ścieżce na Bukową Górę i na trasie rowerowej do Florianki, więc za spacer do Stawów Echo nie płacisz. Psa, poza psem asystującym, na ścieżki parku nie zabierzesz. Na przełomie października i listopada park spuszcza wodę ze stawów i napełnia je dopiero wczesną wiosną. Szlaki i przepisy opisujemy na stronie Roztoczańskiego Parku Narodowego, a dwa dni pieszo i rowerem układa pomysł Roztocze aktywnie.

Okolica i pora roku

Do Florianki, dawnej osady leśnej Ordynacji Zamojskiej z Izbą Leśną i stajenną hodowlą koników, jest ze Zwierzyńca ok. 6-7 km. W Izbie Leśnej zobaczysz wnętrza leśniczówki z okresu międzywojennego. Trasa nie jest przeznaczona dla samochodów, więc idzie się tam pieszo albo jedzie rowerem. Ścieżka na Bukową Górę prowadzi przez obszar ochrony ścisłej do punktu widokowego na strefę krawędziową Roztocza i kończy się w Sochach, wsi spacyfikowanej przez Niemców 1 czerwca 1943 roku, przy cmentarzu jej ofiar. Niebieskim Roztoczańskim Szlakiem Rowerowym dojedziesz do Krasnobrodu, ok. 25 km, mijając prywatny skansen w Guciowie; trasy opisuje przewodnik Roztocze rowerem. Blisko stąd także do Szczebrzeszyna, miasteczka z pomnikiem chrząszcza z wiersza Jana Brzechwy; łączy je ze Zwierzyńcem czerwony Centralny Szlak Rowerowy Roztocza. Do Zamościa jest ok. 30 km, a trzy dni łączące oba miejsca układa pomysł Zamość i Roztocze.

Najwięcej dzieje się latem, gdy działa kąpielisko i trwa festiwal filmowy. W miasteczku działa kilka wypożyczalni rowerów, których listę publikuje gmina; w długie weekendy noclegi i rowery warto rezerwować z wyprzedzeniem. Z Zamościa przyjedziesz także pociągiem, jazda trwa ok. pół godziny. Od listopada do marca ośrodek muzealny parku jest czynny od poniedziałku do piątku w godz. 9-15 (stan na 31.10.2026), a stawy stoją bez wody. Jak zaplanować wtedy wyjazd, podpowiada tekst Roztocze zimą.

Przed wizytą

W długie weekendy noclegi i rowery rezerwuj wcześniej.

Gdzie to jest

Otwórz w OpenStreetMap

Najczęstsze pytania

Jak dojechać do Zwierzyńca z Lublina?

Samochodem to ok. 1,5 h (85-110 km, zależnie od trasy). Autobusy jadą z Lublina ok. 2 h, kursują też z Zamościa, a w Zwierzyńcu jest stacja kolejowa: pociągi jeżdżą głównie z Zamościa (ok. 30 minut), z Lublina zwykle z przesiadką. Rozkład sprawdź przed wizytą.

Gdzie zaparkować w Zwierzyńcu?

Parking Roztoczańskiego Parku Narodowego przy Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym (ul. Plażowa 3) jest płatny przez cały rok: 4 zł za godzinę, obecnie tylko kartą płatniczą. Parking przy Stawach Echo jest płatny od kwietnia do października, 5 zł za godzinę (stan na 30.10.2026).

Co w Zwierzyńcu zobaczy dziecko?

Koniki polskie żyją w ogrodzonej Ostoi przy Stawach Echo (ok. 180 ha) i bywają widoczne z plaży oraz ze ścieżki po wydmie. W Ośrodku Edukacyjno-Muzealnym RPN jest wystawa „W krainie jodły, buka i tarpana” ze scenami, dźwiękiem i grą świateł. Dzieci do lat 4 wchodzą do ośrodka bezpłatnie, a na teren parku dzieci do lat 7 (stan na 30.10.2026).

W jakich godzinach działa Ośrodek Edukacyjno-Muzealny RPN?

Od 1 listopada do 31 marca od poniedziałku do piątku w godz. 9-15 (ostatnie wejście na wystawę stałą o 14.00), a od 1 kwietnia do 31 października w godz. 9-17 z wyjątkiem poniedziałków. W dni ustawowo wolne od pracy ośrodek jest zamknięty (stan na 30.10.2026).

Czy do Zwierzyńca warto przyjechać zimą?

Tak, koniki są w Ostoi przez cały rok. Pamiętaj tylko, że od listopada do marca ośrodek muzealny i punkt informacji turystycznej działają tylko w dni powszednie, a Izbę Leśną we Floriance zwiedzają wtedy wyłącznie grupy po rezerwacji z co najmniej 5-dniowym wyprzedzeniem (stan na 30.10.2026).

Pomysły na wyjazd z tym miejscem

Z przewodnika

Zobacz też

Źródła i weryfikacja